Na drie maanden politieke strijd is er vandaag eindelijk duidelijkheid over de politieke opvolging van de LuxLeaks-onthullingen door een consortium van internationale onderzoeksjournalisten. Een meerderheid van het Europees Parlement stemde vandaag in met het oprichten van een speciale, tijdelijke commissie die onderzoek gaat doen naar de omvang van de belastingontwijking in de Europese Unie. Een ruime meerderheid stemde uiteindelijk in met het mandaat dat de Groene fractie had voorgesteld. Europees parlementslid Bart Staes (Groen) toont zich tevreden: "Ondanks de felle tegenkanting van het Europese establishment, niet in het minste van de heren Verhofdstadt en Schulz, slagen we er vandaag met de Groene fractie toch in om resultaten te boeken die hopelijk uiteindelijk het einde zullen betekenen van de fiscale race to the bottom die de Europese lidstaten collectief verzwakt."
Bart Staes: “Deze speciale commissie kan druk zetten op de Commissie-Juncker en op de EU-landen om meer werk te maken van een rechtvaardig Europees belastingbeleid. Het Europees Parlement gaat uitzoeken of en op welke manier de regels zijn overtreden, bij de jarenlange praktijken waarbij regeringen via speciale rulings met multinationals belastingontwijking mogelijk maakten. Dit biedt kansen om de nog altijd trage en halfslachtige aanpak van belastingontwijking een nieuwe boost te geven en op Europees niveau aan te pakken.”
Aanvankelijk wilden de grootste fracties in het Europees parlement alleen een flauw initiatiefrapport goedkeuren. Dankzij grote druk van de Groene fractie en media komt er nu toch een tijdelijke commissie die de complexe problematiek rond belastingontwijking grondig kan onderzoeken. Weliswaar hadden de Groenen liever het zwaarste middel, een parlementaire onderzoekscommissie, ingezet om de onderste steen boven te krijgen, maar in ieder geval is het mandaat dat de basis was voor die onderzoekscommissie, nu wel de onderzoeksopdracht voor de speciale commissie.
Het is wel zo dat een speciale commissie minder mensen, middelen en bevoegdheden heeft dan een onderzoekscommissie, die vooral makkelijker toegang zou hebben tot documenten. Staes: "Dat is cruciaal, omdat fiscale kwesties vooral nationale bevoegdheid zijn en we voornamelijk van nationale autoriteiten informatie zullen moeten loskrijgen. Maar ik wil nog zien welke overheden "foert" durven zeggen tegen een parlementaire commissie die bepaalde informatie opvraagt. We zullen de druk dus blijvend hoog houden."
Groen hoopt dat belangrijke Europese en nationale politici en CEO's voor de commissie zullen verschijnen om zich te verantwoorden voor de huidige situatie waarin multinationals vrijwel geen belasting betalen waardoor de belastingdruk komt te liggen bij zelfstandigen, KMO's en burgers. Met een parlementaire onderzoekscommissie zou die druk groter geweest zijn.
Staes: “Het komt er dus nu op aan dat de leden van de commissie hun partijgenoten in de lidstaten onder druk zetten om alle informatie te verstrekken en op te komen dagen wanneer zij gevraagd worden om te verschijnen voor de parlementaire commissie.”
De Groenen hebben onder andere hun fractievoorzitter Philippe Lamberts (Ecolo) als lid van de commissie naar voren geschoven en zetten daarmee zwaar geschut in. Hij maakte eerder furore door de bonussen van bankiers aan banden te leggen en verkreeg daarmee de geuzentitel "the most hated man in the City".