Europees Parlement stuurt Russen en Tsjetsjenen terug naar onderhandelingstafel
(Straatsburg - 16/01/03) Het Europees Parlement keurde zo-even een resolutie goed over Tsjetsjenië (volledige tekst zie verder). Het EP dringt er bij beide partijen op aan dat ze opnieuw aan de onderhandelingstafel gaan zitten en vraagt dat de OVSE een nieuw mandaat krijgt om hulp te verlenen in het gebied. Agalev-europarlementslid Bart STAES was, als voorzitter van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland, een van de mede-indieners van deze resolutie. Zeer recent werd het hem toegezegde bezoek aan Tsjetsjenië definitief afgelast. “De werkelijke reden daarvoor is dat de Russen de toestand ter plekke niet meer meester zijn,” weet Staes. “Het Europees parlement liet over de afgelasting van het bezoek openlijk zijn ongenoegen blijken.” Samen met Staes hoopt het dat de EP/Doema-delegatie de regio dit voorjaar alsnog een bezoek mag brengen.
Dat het parlement juist nu een nieuwe resolutie over Tsjetsjenië goedkeurde, is niet geheel toevallig. Rusland toont zich immers niet bereid om nog langer vertegenwoordigers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa toe te laten. Met het referendum over het statuut van Tsjetsjenië in het vooruitzicht is dat betreurenswaardig. De vorige OVSE-missie, zo vindt het EP, heeft onder zeer moeilijke omstandigheden uiterst nuttig werk verricht. Dat was voor alle partijen aanvaardbaar en had kunnen bijdragen tot de vermindering van de instabiliteit, onveiligheid en anarchie.
Het Europees Parlement stelt zich eerder neutraal op wanneer het beide conflictpartijen benadert. Zowel de Russische overheid als de Tsjetsjeense strijders moeten het ontgelden. Het parlement vraagt Rusland “iedereen, met inbegrip van militair personeel, die in Tsjetsjenië ernstige strafbare handelingen heeft gepleegd” te vervolgen.
Tot slot vraagt het EP eens te meer dat onafhankelijke internationale waarnemers en internationale humanitaire organisaties toegang tot de regio zouden krijgen en dat zij onder comfortabele omstandigheden zouden kunnen werken.
----------
Resolutie van het Europees Parlement over niet-verlenging van het OVSE-mandaat in Tsjetsjenië
Het Europees Parlement,
- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Tsjetsjenië, met name naar zijn resolutie van 10 april 2002,
- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Rusland en de topbijeenkomsten tussen de EU en Rusland van 28 mei en 11 november 2002,
- gelet op het recente besluit van de Russische regering dat in feite neerkomt op opheffing van het OVSE-team voor hulpverlening aan Tsjetsjenië,
- gelet op het uitstel van het bezoek van zijn ad hoc-delegatie naar Tsjetsjenië als gevolg van de brief van de Russische Doema,
A. overwegende dat de situatie in de Tsjetjseense Republiek uiterst gespannen blijft, met name na de terreuraanslagen op het Russische regeringsgebouw in Grozny en het theater in Moskou,
B. bezorgd over het feit dat de Tsjetsjeense rebellen het in hun guerrillaoorlog tegen de Russische troepen steeds vaker gemunt hebben op de burgerbevolking,
C. uiterst verontrust over de nieuwe reeks zuiveringsoperaties op grote schaal door het Russische leger en de veiligheidstroepen, naast dagelijkse massale mensenrechtenschendingen, foltering, moorden, ontvoeringen, verdwijningen, willekeurige opsluiting en filtratiekampen,
D. teleurgesteld over de vrijspraak, door een Russische rechtbank op 31 december 2002, van kolonel Yuri Budanov, beschuldigd van verkrachting van en moord op de 18 jaar oude Tsjetsjeense Elza Kungaeva,
E. verontrust over het optreden van de Russische politie in Ingoesjetië, die het tentenkamp in Aki Yurt heeft ontruimd en daardoor de Tsjetsjeense vluchtelingen heeft verdreven, en die de bewoners in de overgebleven kampen onder druk blijft zetten door het afsluiten van gas en elektriciteit om hen naar Tsjetsjenië terug te doen keren,
F. overwegende dat de Russische regering voor maart een referendum in Tsjetsjenië heeft aangekondigd, dat de eerste stap zal zijn in een proces dat hopelijk tot democratische en eerlijke verkiezingen zal leiden,
G. overwegende dat er nog steeds geen onderhandelingen worden gevoerd over een politieke oplossing tussen de Russische en Tsjetsjeense partijen,
H. overwegende dat de Europese Commissie onlangs besloten heeft voor een bedrag van 3 miljoen euro humanitaire hulp te verlenen om de slachtoffers van het conflict in Tsjetsjenië van voedsel te voorzien,
I. wijzende op de dramatische humanitaire situatie in Tsjetsjenië en op de problemen bij de hulpverlening aan de bevolking door de weinige, nog werkende NGO's in dat gebied,
J. overwegende dat het oorspronkelijke mandaat van de OVSE-missie in Tsjetsjenië in 1995 inhield: beweerde schendingen van de mensenrechten, hulpverlening, vluchtelingenhulp, oplossing van conflicten en ondersteuning van mechanismen ter handhaving van recht en orde,
1. veroordeelt met klem de terreuraanslagen op het hoofdkwartier van de Russische regering in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny, waarbij tenminste 55 doden en 120 gewonden vielen, en spreekt de familieleden en vrienden van alle slachtoffers van het conflict, en met name van de recente twee terreuraanslagen, zijn medeleven uit;
2. is uiterst teleurgesteld over de niet-verlenging van het mandaat van het OVSE-team voor hulpverlening aan Tsjetsjenië, dat op 31 december 2002 is afgelopen;
3. is van mening dat de OVSE-missie ter plaatse onder zeer moeilijke omstandigheden uiterst nuttig werk heeft verricht, dat voor alle partijen aanvaardbaar was en dat zou kunnen bijdragen tot vermindering van de instabiliteit, onveiligheid en anarchie;
4. dringt er bij de Russische Federatie op aan in te stemmen met een onmiddellijke hervatting van de onderhandelingen over een vernieuwing van het volwaardige OVSE-mandaat, dat zich niet mag beperken tot uitsluitend coördinatie van humanitaire hulp in die regio;
5. betreurt het uitstel van het bezoek van zijn ad hoc-delegatie aan Tsjetsjenië, en hoopt dat het bezoek van de gezamenlijke EP/Doema-delegatie aan Tsjetsjenië in het voorjaar van 2003 zal plaatsvinden, en betreurt de niet-toelating van internationale vertegenwoordigers tot Tsjetsjenië;
6. herhaalt diep verontrust te zijn over het aanhoudende geweld in Tsjetsjenië, met inbegrip van het toenemende aantal terreuraanslagen door Tsjetsjeense strijders;
7. dringt er in dit verband bij beide partijen op aan opnieuw naar de onderhandelingstafel terug te keren, omdat alleen een politieke oplossing tot duurzame vrede in de regio kan leiden;
8. doet een beroep op Rusland een pro-actief beleid te voeren wat betreft de vervolging van iedereen, met inbegrip van militair personeel, die in Tsjetsjenië ernstige strafbare handelingen heeft gepleegd, en juicht het toe dat de openbare aanklager Alexander Derbenyov beroep heeft aangetekend tegen het vonnis tegen kolonel Yury Budanov en bij de rechtbank erop heeft aangedrongen hem op alle punten van de tenlastelegging schuldig te verklaren;
9. juicht het besluit van de Europese Commissie inzake hulpverlening aan Tsjetsjenië toe; dringt er bij Rusland op aan ten volle met de door de EG gefinancierde agentschappen voor humanitaire hulpverlening en andere internationale humanitaire organisaties samen te werken, hun toegang tot Tsjetsjenië te verlenen en de omstandigheden waaronder zij werken, te vergemakkelijken;
10. doet een beroep op de Russische regering een eind te maken aan het uitoefenen van druk op ontheemden om naar Tsjetsjenië terug te keren en ervoor te zorgen dat hun ook verder bescherming en humanitaire hulp wordt geboden, overeenkomstig internationaal recht; wijst op de noodzaak ervoor te zorgen dat repatriëring van vluchtelingen en ontheemden uitsluitend op vrijwillige basis plaatsvindt; verzoekt in dit verband de Commissie waarnemers naar Ingoesjetië te sturen om toe te zien op en verslag uit te brengen over de situatie aldaar;
11. doet een beroep op de Russische regering al het mogelijke te doen om voor spoedige vrijlating van de heer Erkel, humanitair medewerker van Artsen Zonder Grenzen, te zorgen, die nog steeds in de regio ontvoerd is;
12. is van oordeel dat het komende referendum de Tsjetsjeense bevolking een echte keuze kan bieden en dat dit referendum democratisch en op eerlijke wijze onder internationaal toezicht, waaronder dat van de OVSE, voorbereid en georganiseerd moet worden;
13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van Rusland.