“Het Europees landbouwbeleid gaat niet mee met de tijd. Grootschaligheid wordt beloond, ten koste van een leefbaar platteland, kleinschalige boerenbedrijven, dierenwelzijn, biodiversiteit en natuur.” Dat concludeert Bart Staes, Europees parlementslid (Groen) na de teleurstellend verlopen stemming vandaag in het Europees Parlement.
Het Gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid (GLB) ontstond in 1962 en was toe aan een hoognodige herziening. Staes: "Net in een tijd van economische crisis, verwachten burgers meer rechtvaardig en socialer Europees beleid. Het Europees parlement kon voor het eerst het GLB mee vorm geven en heeft vandaag een historische kans gemist."
De 55 miljard euro per jaar aan landbouwsubsidies werd en wordt oneerlijk verdeeld. Tachtig procent van de landbouwsubsidies gaat naar twintig procent van de (grootste) boerenbedrijven. "In België krijgt slechts 0,01% ofwel 46 boerenbedrijven meer dan 300.000 euro per jaar. Daarom wilden de Europese groenen een maximale jaarlijkse subsidie van 100.000 euro. Doe je dat in heel Europa dan zou je op de Europese GLB-begroting bijna 5 miljard euro besparen, geld dat kon worden ingezet voor ondersteuning van familiale landbouw en het belonen van duurzaam boeren. Helaas, verdere intensivering en schaalvergroting worden met het vandaag genomen besluit niet gekeerd,” stelt Staes. “Daardoor zullen megastallen en intensieve akkerbouw voor de boerenbedrijven lucratiever blijven dan vrij lopende koeien of meer duurzame teelt.”
Staes vindt het onbegrijpelijk dat in tijden van voedselschandalen het Europarlement de toename van grootschalige productiefabrieken niet een halt toe roept. “Megastallen kunnen subsidies blijven krijgen, het grenzenloze gemarchandeer met voedsel gaat door en dierenwelzijn wordt geen leidend principe.” Behalve de kleinschalige boeren worden volgens hem ook de Europese consumenten benadeeld.
“Uiteindelijk bepalen de supermarkten in grote mate de - té lage - prijzen die zij betalen aan de boeren voor hun producten. De grote bedrijven krijgen de lage prijs gecompenseerd met de landbouwsubsidies, terwijl de consument die een eerlijk en duurzaam product wil, daar flink voor moet betalen. Daar gaat het landbouwbeleid immers ook om: om ons eten op ons bord.” De natuur- en milieuschade door de intensieve landbouw komt vervolgens ook weer voor de rekening van de belastingbetaler. “Zo wordt ons goedkope kipfiletje duur betaald,” vervolgt Staes.
De vergroeningsvoorstellen die de Europese groenen vandaag opnieuw indienden om voorwaarden te stellen aan de subsidies, zoals het beperken van vervuiling van het oppervlaktewater, zijn naar de prullenbak verwezen. “De grote fracties in het parlement stemden mee met hun landbouwwoordvoerders en daarmee wordt vergroening en modernisering alleen op vrijwillige basis aangemoedigd. De grootschalige intensieve landbouw strijkt het geld op, terwijl de kleinschalige boer die oog heeft voor dierenwelzijn en natuur de grootste steun in de rug zou moeten krijgen.”
Staes: "Ronduit schandalig is het ook dat een meerderheid van dit EP heeft gestemd voor het op peil houden van de exportsubsidies voor Europese landbouwproducten die fragiele, regionale markten in ontwikkelingslanden ontwrichten."