Het optreden van de Franse overheid ten opzichte van de Roma is ronduit discriminerend en in strijd met de EU-wetgeving. Dat stelden een groot aantal politieke fracties tijdens het debat vanmiddag in het Europees Parlement. "Het is terecht dat de Europese Commissie voorzichtig en nauwkeurig wil zijn bij het beoordelen van de rechtmatigheid van het Franse beleid. Maar het is niettemin overduidelijk dat bepaalde acties in strijd zijn met het vrij verkeer van personen," aldus Europees parlementslid Bart Staes (Groen!). Deze donderdag stemt de plenaire vergadering van het EP over een resolutie over de kwestie (1).
Staes: "De Europese Commissie heeft gelijk als ze stelt dat het debat in het EP bijwijlen emotioneel was. Maar dat is ook maar normaal. Een van de meest verstandige zaken die Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, vandaag in zijn State of the Union in dit verband zei is dat de spoken uit het verleden niet wakker gemaakt mogen worden en dat racisme en xenofobie niet thuishoren in Europa."
Waar men in het EP tegelijkertijd terecht ook boos is dat er te weinig officiële tegenkanting komt tegen de collectieve deportaties van Roma uit Frankrijk en discriminerende acties in andere landen als Italië en Duitsland. De Europese Commissie moet vaart maken met het juridisch bepalen of er hier Europese verdragen worden overtreden. Vanuit humanitair oogpunt is duidelijk dat wat nu gebeurt wel degelijk al oude spoken uit het verleden wakker maakt."
Zoals filantroop Georges Soros in een recente brief aan de groene fractie in het EP schreef over het ronddollen van Roma in Europa: "De basisoorzaak die Roma dwingt om grenzen over te steken ligt in de afschuwelijke discriminatie, vijandigheid en vervolging die zij in vele Europese landen ondergaan, hetgeen hen blootstelt aan mensenhandel en uitbuiting. Deze discriminatie uit zich in massale werkloosheid en abjecte armoede. Decennia van werkloosheid en uitsluiting maken dat er geen basis voor een betere toekomst is."
Staes: "Dat hier vervolgens door EU-landen met "vrijheid, gelijkheid en broederschap" als nationale slogan op wordt gereageerd met deportaties is niet meer of minder dan een beschavingstest voor de hele EU. Er dient dringend een antwoord te komen op de vraag of hier het Charter van Fundamentele rechten niet met voeten wordt getreden."
Volgens Staes is het duidelijk dat er in EU verband een fundamentele oplossing moet komen voor de structurele problemen van de zowat grootste minderheid in Europa. Na de uitbreiding van de Unie met 10 nieuwe lidstaten in 2007 zijn er naar schatting 12 à 15 miljoen Roma in Europa, waarvan 7 à 9 miljoen in de Unie wonen.
Staes: "De belangrijkste boodschap van de Europese Commissie vandaag was toch eigenlijk dat er veel Europese fondsen zijn voor lidstaten om een integratiebeleid te voeren, maar dat de lidstaten hier amper gebruik van maken. Ondermeer de structuurfondsen bieden in principe de nodige financiële ruimte om de problemen aan te pakken. En toch komen benedenmaatse en onhygiënische levensomstandigheden en gettovorming bij Roma op grote schaal voor. Wellicht is het in sommige lidstaten niet zo populair om een integratiebeleid voor Roma te voeren, zei commissaris Andor. Door het subsidiariteitsbeginsel is het gebruiken van Europese fondsen en het implementeren van projecten een volledige bevoegdheid van lidstaten. Zoals zo vaak zit de kern van het Roma-probleem dus in de regeringscentra in de hoofdsteden."
Staes geeft een ander voorbeeld van de schandalige nalatigheid van de lidstaten: "Op 8 en 9 april was er in Córdoba de tweede Roma-top met vertegenwoordigers van de Europese instellingen, internationale organisaties en het Romse middenveld, met als doel samen verder te bouwen aan een gezamenlijke aanpak van de Roma-problematiek. Wel volgens de Europese Commissie stuurden de meeste lidstaten hun kat: er waren twee Spaanse ministers, een Franse en Finse staatssecretaris."
Eind maart keurde het Europese Parlement met 572 stemmen voor een resolutie over de Roma goed, waar ondergetekende mede-auteur van was. Deze resolutie pleitte voor degelijke werkgelegenheid en huisvesting, voor gelijke toegang tot gezondheidszorg en voor inclusief onderwijs. Aan de lidstaten vroeg het Parlement om hun verantwoordelijkheid te nemen ten aanzien van de grove schendingen van de rechten van deze mensen.
Staes herhaalt zijn oproep: "De integratie van Roma is de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van alle lidstaten. Het heeft geen zin de groepen mensen telkens te verjagen zoals we dit voorjaar in Gent zagen. We hopen dat plaatselijke autoriteiten in de toekomst beter gebruik maken van de door de structuurfondsen geboden mogelijkheden ter bevordering van de inclusie van Roma."
(1) De resolutie werd gestemd met 337 stemmen voor, 245 tegen en 51 onthoudingen.