Bart Staes steunt beperking indirecte tabaksreclame en vermindering greep tabakslobby op politici
Maandagavond 18 november rond 17u vangt in Straatsburg het debat aan over het verslag Medina-Ortega aangaande de Reclame en Sponsoring voor Tabaksproducten. Het rapport bespreekt het voorstel van de Europese Commissie voor een nieuwe richtlijn inzake deze materie. Nadat de vorige richtlijn door het Europees Hof van Justitie op juridische gronden naar de prullenbak verwezen was, kwam de Commissie in mei 2001 met een fel afgezwakt voorstel op de proppen. Ook de commissie Juridische Zaken van het EP laat nog tal van mogelijkheden tot het voeren van tabaksreclame open. Het EP heeft in deze materie nochtans medebeslissingsrecht.
Dat er überhaupt een debat over dit rapport komt, mag een half wonder heten. Tijdens de stemming in Commissie telde de voorzitter Giuseppe Gargani slechts drie tegenstemmen, daar waar tal van waarnemers er vijf hadden gezien. Alleen bij vijf tegenstemmen was een debat in plenaire automatisch mogelijk. Pas achteraf werd een en ander rechtgezet. Noch de tolken, noch de aanwezigen konden tijdens de zitting officieel vernemen dat de Italiaanse EVP'er van Forza Italia slechts drie neen-stemmen liet noteren ...
Het groene amendement op het rapport Médina-Ortega doet een beroep op art. 5 van het EG-verdrag (subsidiariteit). Het beoogt dat afzonderlijke lidstaten eigenhandig maatregelen kunnen nemen. Hier komt dat neer op bv. een verbod op indirecte tabaksreclame (kledij). Het vraagt ook dat de mogelijkheid behouden blijft op een verbod van tabaksreclame voor activiteiten met een puur binnenlands karakter. Het rapport dat voorligt wil weliswaar dat er een publiciteitsverbod komt op activiteiten op evenementen met grensoverschrijdende effecten, maar vraagt anderzijds dat sponsoringen van internationale evenementen waarvoor reeds overeenkomsten bestaan nog toegelaten worden tot uiterlijk 1 oktober 2006.
Op donderdag 21 november is het de beurt aan de stemming over het rapport-Maaten. Dit behandelt de Preventie van Roken en Initiatieven ter Verbetering van de Bestrijding van het Tabaksgebruik. Dat uitgerekend een Brits parlementslid steun vroeg voor haar amendementen ter ontwikkeling van een soort publieke lijst van giften van de tabakslobby aan (Europese) politici en partijen is waarschijnlijk niet geheel toevallig. In april van dit jaar pakte het prestigieuze wetenschappelijke tijdschrift The Lancet immers uit met een gedetailleerd overzicht van de praktijken van de Europese tabakslobby. Onthuld werd onder meer hoe tabaksgiganten politieke coryfeeën als Margaret Thatcher inhuurden als 'adviseur'. Ook Helmut Kohl, de toenmalige Eurocommissaris Martin Bangeman (Industrie) en de gewezen Britse minister van Volksgezondheid (!) Kenneth Clark waren uitverkoren.
Geen van de Europese partijen ondersteunde de vraag van de Europese groenen om over beide rapporten (tabaksreclame vs. volksgezondheid) een gezamenlijk - en dus in hoge mate politiek - debat te houden.