Aandeel groene stroom gaat aanzienlijk verhogen
Het doel van het voorstel is het opzetten van een handelssysteem in broeikasgassen. In 2005, drie jaar voor het Kyoto-systeem start, gaat de nieuwe regeling binnen de Unie in. In Europa zullen zo'n 5.000 grootgebruikers van energie dat aan den lijve ondervinden. Dit zijn overwegend industriële bedrijven in sectoren als energie, metaal, ertsen en papier. Samen zijn ze verantwoordelijk voor goed 45% van de totale CO2-uitstoot in de Unie.
Bart Staes denkt dat de handel in CO2-emissierechten ertoe zal leiden dat zgn. 'grijze stroom' duurder wordt. "Sommige deskundigen verwachten een verdubbeling van de prijs van kolenstroom tegen 2010, en een prijsstijging van stroom uit aardgas met vijftig procent. Ik verwacht dat die prijsstijging lager is, maar wel significant. Dat helpt om energiebesparing weer op de politieke agenda te krijgen en tot een maatschappelijk thema te maken. Het zal het aandeel groene stroom beduidend verhogen. Dat is nodig om de EU-doelstelling, 22 procent groene stroom in 2010, te realiseren."
Een eerder plan tot Europese CO2-heffing - ook wel 'ecotaks' genoemd - leed de afgelopen jaren steeds schipbreuk. EU-belastingmaatregelen vragen unanimiteit in de ministerraad en die kwam er nooit. Ook eurocommissaris Bolkestein draagt verantwoordelijkheid voor het falen van een Europese ecotaks: hij weigerde een initiatief tot vorming van een 'kopgroep' van EU-landen te steunen. Deze hadden de heffing op fossiele brandstoffen en atoomstroom gezamenlijk kunnen invoeren.
Het huidige voorstel kan echter met gekwalificeerde meerderheid in de ministerraad worden aangenomen. “Daarom is dit plan politiek veel realistischer", zegt Staes. "Bovendien zijn de grootverbruikers bij de CO2-emissiehandel verplicht deel te nemen, bij de ecotaks bleven zij buiten schot.”
De instemming van het Europees parlement met de handel in CO2-emissierechten geeft een concrete invulling aan de doelstellingen van het Kyoto-protocol. In dit protocol (1997) is afgesproken dat de industrielanden hun uitstoot van broeikasgassen zullen verminderen. Voor België is tegen 2012 een vermindering voorzien met 7,5% van alle broeikasgassen. Daarvan is CO2 het belangrijkste. De EU heeft dit protocol ondertekend. "Na de discussie van de afgelopen jaren is het goed dat er nu concrete, doeltreffende maatregelen zijn afgesproken om de doelen ook daadwerkelijk te bereiken,” vindt Staes.
Staes is bovenal te spreken over het feit dat de plenaire vergadering van het Europees parlement het verplichte karakter van de wet steunde. Want dit is noodzakelijk om het systeem te laten werken. “Bij vrijwillige deelname zullen er wel verkopers, maar geen kopers van CO2-rechten zijn.”