Er is voorzichtige vooruitgang, concludeert de Rekenkamer. Maar omdat op een aantal uitgavenposten – met name Structuurfondsen, Buitenlandse hulp, Uitbreidingssteun nieuwe lidstaten en in mindere mate Landbouw – niet voldoende kan worden aangetoond dat het beleid correct wordt uitgevoerd en geld correct wordt uitgegeven, kan de Rekenkamer geen zogenaamde DAS (Déclaration d’Assurance) afgeven. Staes: ‘Dat betekent dat bij steekproefsgewijze controle er tussen twee en vijf procent of meer fouten werden vastgesteld. Dat is nog steeds veel teveel.’
Staes wijst er op dat Europees commissaris voor Fraudebestrijding Siim Kallas beloofde dat voor het einde van zijn ambtstermijn er voor het eerst sinds jaren een trendbreuk zou zijn via een positieve DAS. “Dat gaat Kallas helaas niet meer redden. We zullen zien of tijdens de kwijtingprocedure over de begroting 2007 die nu in het EP van start gaat, of dit politieke feit consequenties moet hebben voor Kallas of zijn collegae van de Commissie,” zo waarschuwt Staes.
“Het is voor de Groenen onaanvaardbaar dat bijvoorbeeld elf procent van het Cohesiefonds nooit had mogen uitbetaald zijn. Maar ook bij de andere structuurfondsen als het regionaal en het sociaal fonds en de uitgaven voor plattelandsontwikkeling loopt veel fout. Als je dat alles optelt bij de terugvordering door de Europese commissie bij de lidstaten, ontkomen we niet aan een herdefiniëring van deze Structuurfondsen in de nabije toekomst,” aldus Staes, “De Europese Commissie zit fundamenteel verkeerd als ze zegt dat deze terugvorderingen een correctie zijn op gemaakte fouten. Deze gelden hadden, zoals de Rekenkamer terecht vaststelt, van in het begin niet moeten worden uitbetaald.”
De Rekenkamer stelt vast dat de ‘verbeterde controles op hoog niveau, zoals supervisie van de Commissie over de controles van de lidstaten, de ontoereikende controles op een lager niveau, zoals controles ter plaatse, niet kunnen compenseren’. Volgens Staes is het al jaren pijnlijk duidelijk dat veel lidstaten weigeren hun politieke verantwoordelijkheid te nemen voor het correct uitgeven van Europees belastinggeld. Dit ondanks pogingen van de Europese Commissie om de uitgaven beter te verantwoorden en te controleren, stelt Staes.
Transparantie
“Tachtig procent van het Europese budget wordt door de lidstaten uitgegeven, dus daar ligt ook de grootste verantwoordelijkheid. In slechts drie lidstaten – waaronder voortrekker Nederland – publiceren de nationale Ministers van Financiën ook nationale verantwoording over de besteding van Europese fondsen. De Groenen eisen dat deze nationale verantwoording een plicht van de lidstaten wordt, voor de volgende financiële afspraken over het EU-budget in 2013 worden vastgelegd. Ook willen we meer transparantie over wie welke fondsen ontvangt. Nog steeds weigeren lidstaten alle data openbaar te maken. Wat hebben ze te verbergen? In tijden van financiële en economische crisis, moeten overheden extra onder druk worden gezet om het uitgeven van belastinggeld te verantwoorden.”
“Het is onterecht dat voor een nieuwe lidstaat als Bulgarije een paar honderd miljoen wordt bevroren, terwijl men bij de structurele fouten in sommige oude lidstaten de andere kant opkijkt,” aldus nog Staes.