“Maar intussen blijkt dat de subsidies vooral ten goede komen aan de rijkere regio's in de Europese Unie, dat de kleine boeren er slechts een schijntje van ontvangen en dat het hele systeem de boeren in de derde wereld in de armoede houdt. (...)
De Europese landbouwpolitiek moet stoppen met het ondersteunen van de landbouwbaronnen en haar middelen besteden aan de reconversie van kleine landbouwbedrijven. (...)
Het is dan ook moreel bedenkelijk dat men drukkingsgroepen achterna blijft hollen die er alleen op uit zijn om hun privileges te beschermen ten koste van de kleine landbouwbedrijven en van de armen in de wereld.”
(Verhofstadt in De Standaard van 12 oktober 2005. Dirk Verhofstadt.)
Landbouwsubsidies: Verhofstadt II moet goede voorbeeld van Leterme volgen
Groen!-europarlementslid Bart STAES is opgetogen met het voornemen van Vlaams minister-president Yves Leterme om man en paard te noemen wanneer het gaat om de begunstigden van de Europese landbouwsteun en de bedragen die zij jaarlijks opstrijken. “Ik wacht vol spanning af op de manier waarop Leterme de informatie zal ontsluiten. Maar Vlaanderen is altijd nog maar een deel van België,” weet Staes. “Het kan niet anders of ook de federale regering moet volgen. Sabine Laruelle verschuilt zich nu nog achter de privacy van de betrokkenen, maar dit argument van de ‘persoonlijke levenssfeer’ houdt geen steek. Het gaat om belastinggeld dat wordt toegekend aan ondernemingen en organisaties met een rechtspersoonlijkheid, niet om natuurlijke personen. Als het mij al om de kleine landbouwer te doen is, dan toch wel in de eerste plaats om na te gaan of die tenminste krijgt waar hij recht op heeft.”
Nadat een eerdere vraag van Staes op gronden van privacy werd afgewimpeld door Laruelle, greep het groene EP-lid naar de Wet betreffende de Openbaarheid van Bestuur, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 30 juni 1994. “Hoewel ik hoop dat premier Verhofstadt zijn Landbouwminister tot andere inzichten kan brengen, zal ik niet aarzelen om een beroep te doen op deze wet om de publicatie van de gegevens desnoods af te dwingen. Het is niet alleen in mijn, maar in ieders belang dat we weten hoe deze subsidies worden verdeeld. De publicatie van deze informatie berokkent niemand schade. Integendeel: ze zal het mogelijk maken het huidige beleid te evalueren en waar nodig bij te sturen.”
De federale gegevens zouden in dat laatste opzicht overigens interessanter kunnen blijken dan deze van het Vlaamse niveau. Het Belgisch Interventie- en Restitutiebureau, kortweg BIRB, verschaft immers niet onmiddellijk directe inkomenssteun of steun voor plattelandsontwikkeling. Dat zijn Vlaamse aangelegenheden. Het BIRB is ‘belast met de uitbetaling van financiële tegemoetkomingen aan economische operatoren die geen producenten zijn’. Het zorgt voor de uitbetaling aan de agro-industrie en verdeelt de exportsubsidies. Voorts wordt steun ‘toegekend voor productie, verwerking en afzetbevordering van landbouwproducten’. “Wie nog leeft met het beeld dat alle Europese landbouwsteun wordt opgesoupeerd door kleine landbouwbedrijven, zal na de publicatie van de gegevens van het BIRB waarschijnlijk in een andere wereld wakker worden,” besluit Staes. “Waar het Vlaams Gewest 221 miljoen euro verdeelt en het Waalse 234, beheert het BIRB immers 618 miljoen. Willen we die kleine ondernemingen, de bioboeren, de plattelandsontwikkeling en de landbouwers uit het Zuiden kansen geven, dan is het nuttig om ook de geldstromen daar ook naartoe te leiden. Het kan zijn dat dit in België momenteel wél gebeurt. Maar andere Europese voorbeelden doen het tegendeel vermoeden.”