"Je kan de chemische lobby niet verwijten dat ze haar werk goed heeft gedaan. Maar wat te denken van een Europees Parlement dat van de meest ambitieuze milieuwetgeving ooit een juridisch gedrocht naar beste Belgische traditie heeft weten te maken? Triest is dit." Dat is de reactie van Groen!-europarlementslid Bart STAES na de stemming over REACH.
De REACH-verordening had ervoor moeten zorgen dat 30.000 chemische stoffen zouden worden geregistreerd, geautoriseerd en geëvalueerd. Dat had veelvuldig en roekeloos gebruik van schadelijke stoffen kunnen voorkomen en de kennis erover doen toenemen. "Ftalaten, alkylfenolen en organotinverbindingen, het zegt weinigen iets, maar toch komen ze voor in zowat alle huiskamers. Stuk voor stuk zijn het stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Ze spelen in op het hormonaal stelsel, de voortplanting, het immuunsysteem," zegt Staes. "Acht jaar geleden leek de EU vast ervan overtuigd om al dit soort stoffen stilaan uit te bannen of te vervangen door minder schadelijke alternatieven. Wat nu nog overblijft is een evenwel lege huls. Tegen beter weten in zullen voorstemmers victorie kraaien over dit 'evenwichtig compromis' en een 'gezonde keuze'."
"Een recente academisch studie van het Steunpunt Milieu en Gezondheid toont aan dat er in Vlaanderen geen enkele plaats meer is waar geen schadelijke stoffen zijn. Ze toont aan dat ook lagere vervuilingswaarden in het lichaam - alleen al het idee - de gezondheid niet ten goede komen. Maar vandaag beslist het EP dat fabrikanten die minder dan 10 ton van een bepaalde stof produceren in 17 op de 30 gevallen niet eens met veiligheidsinformatie over de brug moeten komen. Daar kan je toch niet bij!"
"In alle fases van het wetgevend proces is de kracht van REACH afgezwakt," zegt Staes. "De ecologische logica heeft baan moeten ruimen voor de economische. Was er aanvankelijk nog een 'substitutiebeginsel' - waarbij stelselmatig moest worden gekozen voor de veiligste stof - dan is er nu een 'adequate controle'. Als je maar voorzichtig genoeg bent met een product, dan kan het wel. Maar ondanks het stijgend bewustzijn van de jongste jaren, worden er vandaag toch kwalijke stoffen aangetroffen in het huisstof, het bloed, in ijsberen, ja zelfs in moedermelk. De controles zullen vanaf nu wel héél adequaat moeten gebeuren."
"Het is tekenend", besluit Bart Staes, "dat velen - ook voorstanders - nu al verwijzen naar en hun geweten paaien met de evaluatie van REACH binnen enkele jaren. Dan zullen we immers zien hoe de industrie zich heeft aangepast. Maar ook dan zullen het weer dezelfde stemmen zijn die opmerken dat er na de eerste evaluatie een nieuwe moet komen. Het parlement laat een gigantische kans liggen om voor eens en voor altijd zijn wetten te stellen inzake chemische stoffen. Voor een keer geef ik de meest rabiate tegenstanders van de Unie gelijk: hier kan je onmogelijk een positief verhaal van maken."
Analyse voorafgaand aan de stemming (Europese Groenen)