Na decennia van complete afwezigheid wordt de Europese luchtvaartsector eindelijk actief betrokken bij de Europese strijd tegen klimaatverandering . Dat is te danken aan goedkeuring vandaag in het Europees Parlement van het rapport-Liese. Dat gaat over een emissiehandelssysteem (ETS) voor de uitstoot van broeikasgassen van de luchtvaartsector. Betrokkenheid van luchtvaartsector was nodig, als de EU haar klimaatdoelstellingen wil halen om tegen 2020 20% minder CO² uit te stoten. ''Dit ETS is nu wel van de grond, maar zal nog tot op grote hoogte moeten stijgen,'' aldus Europarlementslid Bart Staes (Groen!).
Staes: ''De luchtvaartemissies zijn de voorbije jaren met bijna 90 procent toegenomen en men voorspelt dat ze zullen blijven stijgen. Tegelijk ontsnapt de luchtvaart al jaren aan de betaling van accijns op kerosine en BTW op de vliegtuigtickets. Wetgevende maatregelen zijn dus al jaren erg noodzakelijk om de luchtvaartsector uit dit wettelijk vacuüm te halen."
Het rapport-Liese wil het handelssysteem voor uitstootrechten van CO2 door de luchtvaart, laten ingaan vanaf 2011 voor alle vluchten die het Europese luchtruim aandoen. Vanaf 2012 zou de sector dan 1,5% per jaar minder broeikasgassen mogen uitstoten. "Het door de Europese Raad van ministers voorgestelde niveau van gratis veilingrechten lag met 90 % veel te hoog. Ik vind dat de luchtvaartsector minstens zou moeten starten met het veilen van 25%. Uiteindelijk is niet de handel op zich het doel maar wel het verlagen van de uitstoot," aldus Staes. Van de emissiecertificaten zal nu 85% kosteloos worden toegewezen en 15% zal worden geveild. Voor het verminderen van emissies zullen de luchtvaartmaatschappijen echter 3% minder krijgen in de eerste periode (vanaf 2012) en 5% minder vanaf 2013.
Het Parlement spreekt zich nu ook uit over de bestemming van de opbrengsten van het veilen van emissierechten: ze wil met dat geld (tussen 2 en 9 euro per retourvlucht) de belasting op milieuvriendelijke vervoerswijzen verlagen en investeren in onderzoek naar technologie voor minder vervuilende vliegtuigen. Staes: ''Het voorliggende compromis is verre van ideaal maar wel een stap vooruit zodat wij als Groenen het bereikte akkoord dan ook - zij het met frisse tegenzin - kunnen steunen.''
Een risico van het huidige systeem is dat het voor de luchtvaart business as usual zal zijn, omdat men emissierechten bij andere sectoren mag inkopen. Maar dit voorstel nu afkeuren, zou betkenen dat het hele klimaatpakket, dat later dit jaar nog op de agenda staat, op de helling zou komen.
Schaduwrapporteur voor de Groenen in het EP Caroline Lucas zei: "Dit is een kleine stap in de goede richting, maar ook een gemiste kans in vergelijking met wat gedaan had kunnen worden. Dankzij de eensgezinde strijd van veel parlementsleden werd er vooruitgang geboekt. Maar de stellingname van de Raad toonde helaas aan dat de Europese lidstaten nog een lange weg te gaan hebben als het gaat om het in de praktijk brengen van hun verklaarde wil tot het bestrijden van klimaatverandering.''
De realiteit is dat er niet zo heel veel tijd meer is om die lange weg te gaan, stelt Bart Staes de urgentie vast: ''In Le Monde van vandaag zegt wetenschapper Rajendra Pachauri van het IPCC - samen met Al Gore Nobelprijswinnaar in 2007 - dat we nog zeven jaar de tijd hebben om de curve van de uitstoot van broeikasgassen om te buigen."