In een persbericht van 28 januari 2004 (IP/04/122) spreekt de Commissie over de instelling van een systeem van inspecties dat het mogelijk moet maken om informatie over (het gebrek aan) veiligheid van vliegtuigen uit derde landen uit te wisselen. De Commissie stelt dat deze nieuwe regelgeving de beschikbaarheid van informatie en transparantie daarvan zal verzekeren en het mogelijk zal maken gezamenlijke beslissingen te nemen om de Europese Unie tegen onveilige luchtvaartuigen te beschermen. De Commissie zegt ten slotte erop te zullen toezien dat de lidstaten deze nieuwe regelgeving strikt en streng zullen toepassen.
Op 12 mei 2005 schorsten de Nederlandse luchtvaartautoriteiten de vluchten van de Turkse luchtvaartmaatschappij Onur Air wegens herhaaldelijke en fundamentele gebreken aan haar toestellen. Later volgden Duitsland, Frankrijk en Zwitserland het Nederlandse voorbeeld. Het gevolg was dat de luchtvaartmaatschappij uitweek naar onder meer België. Hoewel de bevoegde minister daar verzekerde dat alle toestellen van Onur Air die een luchthaven in België aandeden aan een diepgaande controle zouden worden onderworpen, meldde het Belgische Directoraat-generaal van het luchtverkeer dat alle vliegtuigen nakijken "onmogelijk" is. "Het is een illusie te denken dat elk vliegtuig dat hier landt een SAFA-veiligheidsinspectie kan krijgen", luidde het.
- Hoe zal de Commissie erop toezien - zoals beloofd in persbericht IP/04/122 - dat de EU-lidstaten gezamenlijke beslissingen zullen kunnen nemen met betrekking tot een schorsing van onveilige luchtvaartmaatschappijen in alle landen van de Europese Unie en waarom heeft zij niet ingegrepen in het hierboven besproken geval?
- Binnen welk tijdsbestek zal zij dit verwezenlijken - aangezien de veiligheid van passagiers overduidelijk in het gedrang komt?
- Welke maatregelen zal de Europese Commissie treffen ten aanzien van België, dat toegeeft niet in staat te zijn om alle vliegtuigen een (toch al minimale) SAFA-veiligheidscontrole te doen ondergaan?
***
ANTWOORD VAN COMMISSARIS BARROT (24 juni 2005)
Overeenkomstig de bepalingen van Richtlijn 2004/36/EG van het Parlement en de Raad van 21 april 2004 inzake de veiligheid van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van luchthavens in de Gemeenschap, hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie op 12 mei 2005 meegedeeld dat zij de vergunning van luchtvaartmaatschappij Onur Air om vluchten uit te voeren van of naar Nederlandse luchthavens en het Nederlandse luchtruim voor één maand hadden geschorst.
De Commissie heeft onmiddellijk het in deze richtlijn vernoemde comité met de vertegenwoordigers van de lidstaten bijeengeroepen.
Tijdens de vergadering van het comité op 26 mei 2005 hebben de Nederlandse, Duitse en Franse autoriteiten de lidstaten en de Commissie meegedeeld om welke redenen een vliegverbod werd opgelegd. Voorts werd uiteengezet welk actieplan de Turkse autoriteiten en Onur Air hadden opgesteld om de problemen die aan de basis van het vliegverbod lagen onmiddellijk weg te werken, waardoor het vliegverbod op 24 mei 2005 reeds kon worden ingetrokken. Het Comité werd eveneens op de hoogte gebracht van de versterkte controlemaatregelen die werden toegepast in België, Ierland, Italië, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk.
Na afloop van deze vergadering zijn de lidstaten en de Commissie overeengekomen dat:
– alle lidstaten moeten deelnemen aan de uitvoering van het actieplan dat geleid heeft tot de opheffing van het vliegverbod door een versterkte controle op de luchtvaartuigen van deze maatschappij en het toezicht op de naleving van dit actieplan door de Commissie, die hierin wordt ondersteund door het SAFA-secretariaat;
– een communautair waarschuwingssysteem zal worden ontwikkeld dat in werking treedt vóór de uitvaardiging van een vliegverbod door een lidstaat. De Commissie formuleert hierover een voorstel aan het comité;
– het huishoudelijk reglement van het comité wordt gewijzigd, waarbij wordt voorzien in een noodprocedure;
– het comité op regelmatige basis moet vergaderen om de prioriteiten te bepalen en afspraken te maken over de follow-up van de inspecties;
– de gegevensverzameling en –uitwisseling, en de procedures van het SAFA-programma moeten worden verbeterd in samenwerking met de beheerder van de database;
– de communautaire regelgeving inzake de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen moet worden verbeterd, met name door gemeenschappelijke criteria op te stellen om vliegtuigen aan de grond te houden of een vliegverbod of -beperkingen op te leggen aan bepaalde luchtvaartmaatschappijen;
– gemeenschappelijke criteria moeten worden opgesteld voor de publicatie van de lijst van de prestaties van luchtvaartmaatschappijen inzake de naleving van veiligheidsnormen.
De Commissie herinnert er evenwel aan dat de bepalingen van Richtlijn 2004/36/EG, de zogenaamde "SAFA-richtlijn”, een afgezwakte versie zijn van het oorspronkelijke voorstel.
De Commissie overweegt tevens een voorstel in te dienen tot wijziging van Verordening nr. 1592/2002 om de bevoegdheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) uit te breiden tot luchtvaartuigen van derde landen.