Het ongebreideld slikken van antibiotica eist een tol aan mensenlevens doordat allerlei kiemen - met de ziekenhuisbacteries mrsa en mrea als meest opvallende - resistenter worden tegen medicijnen. Hoewel het voeren van voorlichtingscampagnes, die wijzen op de gevaren verbonden aan het overmatig gebruik van antibiotica, een daling van antibioticaconsumptie tot gevolg heeft, is er geen daling van de resistentie in ziekenhuizen. Integendeel, er lijkt een stijging te zijn. Ook rust- en verzorgingstehuizen kampen inmiddels met het probleem. In België lopen jaarlijks 115.000 mensen een infectie op door een verblijf in een ziekenhuis. Zo'n 3.000 patiënten overleven die infectie niet. Herman Goossens, microbioloog van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, meent dat het voorschrijfgedrag ten aanzien van antibiotica is verbeterd, maar dat er nog steeds te veel wordt voorgeschreven. Hij is van oordeel dat blijvende sensibilisering van huisartsen en het publiek nodig is. Het probleem wordt des te prangender aangezien het weinig waarschijnlijk is dat een nieuwe generatie geneesmiddelen hier soelaas kan brengen.
Onderkent de Commissie de gevaren voor de volksgezondheid die op middellange termijn verbonden zijn aan het overmatig gebruik van antibiotica?
Beseft de Commissie bovendien dat dit een probleem is dat het niveau van de lidstaten overstijgt en zal zij daarom middelen vrijmaken om op het niveau van de Unie actie te ondernemen tegen een overmatig, ondoelmatig gebruik van antibiotica?
* Zo ja, welke concrete acties zal zij ondernemen?
* Zo neen, waarom niet?
***
ANTWOORD VAN COMMISSARIS KYPRIANOU (27 juli 2005)
De Commissie is zich bewust van de risico's van overmatig gebruik van antibiotica voor de volksgezondheid en ondersteunt in dit verband een hele reeks activiteiten. In 2001 heeft de Commissie een ‘communautaire strategie tegen antimicrobiële resistentie’ uitgewerkt, waarin specifieke maatregelen tegen ongepast gebruik van antibiotica (COM(2001)333 def) zijn opgenomen. In het kader van deze strategie heeft de Commissie een aanbeveling van de Raad betreffende het verstandig gebruik van antimicrobiële stoffen in de menselijke geneeskunde (PB L 34 dd. 050202) goedgekeurd. Over de follow-up op deze aanbeveling zal de Commissie een verslag voorleggen.
Voor de Commissie is antimicrobiële resistentie een van de hoofdprioriteiten in de EG-programma’s op het gebied van volksgezondheid en onderzoek. Onder de rubriek ‘gezondheidsbedreigingen’ van het programma voor de volksgezondheid verleent de Commissie als medefinancier zo'n 2,8 miljoen euro steun aan een aantal cruciale werkzaamheden in verband met ongepast gebruik van antibiotica (meer info).
Op onderzoeksgebied is antimicrobiële resistentie al jarenlang een topthema voor de Commissie. In het kader van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling (1998-2002) heeft de Commissie in het totaal ruim honderd miljoen euro voor zo’n tachtig projecten op dit gebied vrijgemaakt (meer info).
Ook in het momenteel lopende zesde kaderprogramma (2002-2006) is antimicrobiële resistentie wederom een van de topprioriteiten waarvoor aanzienlijke bedragen worden uitgetrokken. Het directoraat-generaal Onderzoek voert momenteel onderhandelingen over een topnetwerk van projecten over antibioticaresistentie bij buiten het ziekenhuis opgelopen infecties van de onderste luchtwegen in Europa. In de binnenkort te publiceren oproep tot het indienen van voorstellen zal geneesmiddelenresistentie bij ziekenhuisinfecties een van de thema’s zijn (meer info). Vanuit het besef dat het resistentieprobleem steeds ernstiger vormen aanneemt, heeft de Commissie onlangs in haar voorstel voor het zevende kaderprogramma opnieuw hoge prioriteit aan antimicrobiële resistentie toegekend.