De expertise inzake de kennis van en de voorbereiding op een griepepidemie of -pandemie concentreert zich in Europa niet alleen in het Europees Centrum voor Ziektecontrole en Preventie (ECDC), maar ook bij de Commissie, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO - afdeling Europa), andere EU- en VN-organen en wetenschappers uit diverse disciplines. De coördinatie en samenwerking tussen deze organisaties en experts is momenteel onvoldoende (cfr. FAO/OIE/WB/WHO Meeting on Avian Influenza and Human Pandemic Influenza, Geneva, Switzerland.
9 November 2005, Closing remarks; cfr. Second European Influenza Conference, 11-14 September 2005, Malta, Closing remarks), met name wat de sectoren dierengezondheid en volksgezondheid betreft.
Het H5N1-virus is in diverse Europese landen aangetroffen bij populaties van in het wild levende vogels. De uitbraak van krachtige ziekteverwekkende vogelgriepvirussen (HPAI) bij gedomesticeerd gevogelte in Frankrijk, maar ook daarbuiten, maakt het risico op het ontstaan van een nieuwe, menselijke en pandemische stam van dit type A-griep zeer reëel.
Daarnaast moet worden vastgesteld dat het niveau en de kwaliteit van de voorbereiding op een grieppandemie erg wisselt van lidstaat tot lidstaat (cfr. Pandemic influenza preparedness planning, joint WHO/European Commission workshop, Luxembourg, 2–3 March 2005, Conclusions §2-3).
Hoe zal de Commissie een betere coördinatie en samenwerking tussen alle griep-gerelateerde sectoren en betrokkenen stimuleren?
Hoe zal de Commissie de aldus verkregen gecombineerde expertise op een makkelijk toegankelijke manier beschikbaar stellen aan de afzonderlijke lidstaten?
***
ANTWOORD VAN COMMISSARIS KYPRIANOU (6 april 2006)
De Commissie werkt in het Gezondheidsbeveiligingscomité en de werkgroepen daarvan (met name de werkgroep Geneesmiddelen en de werkgroep Draaiboeken grieppandemie) intensief met de lidstaten aan de verbetering van de voorbereidingen op een grieppandemie. Voorts is een netwerk van nationale griepcoördinatoren in oprichting. Dit netwerk moet de samenwerking bij vraagstukken die niet onder de sector van de volksgezondheid vallen, zoals de bescherming van de burgerbevolking, reisbeperkingen en het vervoer, verbeteren.
Voor de lidstaten en de Commissie is en blijft het bij Beschikking nr. 2119/98/EG opgerichte communautaire netwerk voor overdraagbare ziekten het kanaal om epidemiologische gegevens uit te wisselen en elkaar tijdig op de hoogte te stellen van tegenmaatregelen in het kader van de volksgezondheid. Het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en maatregelen, dat van dit netwerk deel uitmaakt, heeft tijdens de SARS-crisis (Severe Acute Respiratory Syndrome) goede diensten bewezen en bleek in november 2005 bij de scenario-oefening goed te werken.
De samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) is in gezamenlijke workshops over de nationale draaiboeken geïntensiveerd. Aan de volgende workshop, de derde op rij, wordt momenteel gewerkt. Dit keer zal men medio mei 2006 in Stockholm bijeenkomen. Verwacht wordt dat de lidstaten en de WHO (Europa) tijdens de workshop opnieuw met elkaar van gedachten zullen wisselen over best practice voor de verbetering van de draaiboeken en de nog te nemen maatregelen.
Om de nationale voorbereidingen te evalueren en best practice uit te wisselen worden eveneens bezoeken aan de lidstaten gebracht. Tezamen met het ECDC en de WHO (Europa) zijn al drie lidstaten bezocht. Voor dit voorjaar staan nog bezoeken aan zes andere lidstaten op het programma.
De Commissie beschouwt de vogelgriep als testcase voor de implementatie van een integrale strategie tegen zoönoses. Ze gaat dan ook door met het organiseren van conferenties ter verbetering van de samenwerking tussen hoge beleidsambtenaren op het gebied van de dier- en volksgezondheid. De volgende conferentie is voor begin mei gepland.
In verband met de externe aspecten van de voorbereidingen op een grieppandemie houdt de Commissie bij haar werk nauw contact met de Wereldbank, de Verenigde Naties, de Verenigde Staten en de WHO. Op de internationale conferentie in Beijing in januari 2006 heeft zij een belangrijke rol gespeeld. Doel van de conferentie was geld los te krijgen voor nationale, regionale en wereldwijde maatregelen tegen hoogpathogene aviaire influenza (HPAI), de financiële hulp van de donorgemeenschap te helpen coördineren, en de voorbereidingen voor een mogelijke pandemie onder mensen te steunen. Tezamen met het voorzitterschap bereidt de Commissie nu een in juni 2006 te Wenen te houden vervolgconferentie van hoge beleidsambtenaren voor om gestalte te geven aan het globale partnerschap vogelgriep en grieppandemie onder mensen.